Jnana Vijnana Yogah

श्रीभगवानुवाच | मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः | असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ||७-१||

"7.1 The Blessed Lord said O Arjuna, hear how you shall without doubt know Me fully, ..."

ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः | यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ||७-२||

"7.2 I shall declare to thee in full this knowledge combined with realisation, after k..."

मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये | यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ||७-३||

"7.3 Among thousands of men, one perchance strives for perfection; even among those su..."

भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च | अहंकार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ||७-४||

"7.4 Earth, water, fire, air, ether, mind, intellect and egoism thus is My Nature div..."

अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् | जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ||७-५||

"7.5 This is the inferior Prakriti, O mighty-armed (Arjuna); know thou as different fr..."

एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय | अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ||७-६||

"7.6 Know that these two (Natures) are the womb of all beings. So I am the source and ..."

मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय | मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ||७-७||

"7.7 There is nothing whatsoever higher than Me, O Arjuna. All this is strung on Me, a..."

रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः | प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ||७-८||

"7.8 I am the sapidity in water, O Arjuna; I am the light in the moon and the sun; I a..."

पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ | जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ||७-९||

"7.9 I am the sweet fragrance in the earth and the brilliance in the fire, the life in..."

बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् | बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ||७-१०||

"7.10 Know Me, O Arjuna, as the eternal seed of all beings; I am the intelligence of t..."

बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् | धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ||७-११||

"7.11 Of the strong, I am the strength devoid of desire and attachment, and in (all) b..."

ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये | मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ||७-१२||

"7.12 Whatever beings (and objects) that are pure, active and inert, know that they pr..."

त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् | मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ||७-१३||

"7.13 Deluded by these Natures (states or things) composed of the three alities of Nat..."

दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया | मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ||७-१४||

"7.14 Verily, this divine illusion of Mine, made up of the (three) alities (of Nature)..."

न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः | माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ||७-१५||

"7.15 The evil-doers and the deluded who are the lowest of men do not seek Me; they wh..."

चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन | आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ||७-१६||

"7.16 Four kinds of virtuous men worship Me, O Arjuna, and they are the distressed, th..."

तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते | प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ||७-१७||

"7.17 Of them the wise, ever steadfast and devoted to the One, excels (is the best); f..."

उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् | आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ||७-१८||

"7.18 Noble indeed are all these; but I deem the wise man as My very Self; for, steadf..."

बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते | वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ||७-१९||

"7.19 At the end of many births the wise man comes to Me, realising that all this is V..."

कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः | तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ||७-२०||

"7.20 Those whose wisdom has been rent away by this or that desire, go to other gods, ..."

यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति | तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ||७-२१||

"7.21 Whatsoever form any devotee desires to worship with faith that (same) faith of ..."

स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते | लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान् ||७-२२||

"7.22 Endowed with that faith, he engages in the worship of that (form) and from it he..."

अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् | देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ||७-२३||

"7.23 Verily the reward (fruit) that accrues to those men of small intelligence is fin..."

अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः | परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ||७-२४||

"7.24 The foolish think of Me, the Unmanifest, as having manifestation, knowing not My..."

नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः | मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ||७-२५||

"7.25 I am not manifest to all (as I am) veiled by the Yoga-Maya. This deluded world d..."

वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन | भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ||७-२६||

"7.26 I know, O Arjuna, the beings of the past, the present and the future, but no one..."

इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत | सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ||७-२७||

"7.27 By the delusion of the pairs of opposites arising from desire and aversion, O Bh..."

येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् | ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ||७-२८||

"7.28 But those men of virtuous deeds whose sins have come to an end, and who are free..."

जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये | ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ||७-२९||

"7.29 Those who strive for liberation from old age and death, taking refuge in Me, rea..."

साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः | प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ||७-३०||

"7.30 Those who know Me with the Adhibhuta (pertaining to the elements), Adhidaiva (pe..."